Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
Artists

Henryk Stażewski

1894–1988

Available
0
In the archive
4
Henryk Stażewski, KompozycjaKompozycja

About the artist

Artysta awangardowy, który odegrał jedną z najbardziej znaczących ról w polskiej sztuce XX wieku. Jego twórczość wpisuje się w nurt abstrakcji geometrycznej i konstruktywizmu. Początkowo inspirował się kubizmem i teorią unizmu Władysława Strzemińskiego. Artystyczne wypowiedzi Stażewskiego obejmowały również malarstwo figuratywne, struktury reliefowe, projekty scenografii czy wnętrz.

W latach 1913-1919 kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Związany był z pierwszym polskim ugrupowaniem awangardowym założonym w 1917, nazwanym Ekspresjoniści Polscy, później przemianowanym na Formiści. Zadebiutował w roku 1920, kiedy to wraz z formistami zaprezentował swoje prace w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych. Od tego czasu regularnie uczestniczył w polskich i zagranicznych wystawach. Wziął udział m.in. w Wystawie Nowej Sztuki w Wilnie i Międzynarodowej Wystawie Nowej Sztuki w Łodzi. Wydarzenia te zainicjowały ruch konstruktywistyczny w Polsce.

Stażewski był członkiem oraz publicystą grup "Blok", "Praesens" oraz "a.r.". Należał do ugrupowań międzynarodowych takich jak "Cercle et Carré" i "Abstraction-Création". Został współzałożycielem Koła Artystów Grafików Reklamowych oraz współorganizatorem zbiórki dzieł artystów międzynarodowej awangardy przeznaczonych dla Muzeum Sztuki w Łodzi. Pierwsza wystawa indywidualna twórcy odbyła się w roku 1933 w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie.

W wyniku II wojny światowej ogromna część artystycznego dorobku Stażewskiego została zniszczona. Pierwsza powojenna ekspozycja jego dzieł odbyła się w roku 1955 w Klubie Związku Literatów w Warszawie. Po wojnie artysta nawiązał współpracę z Klubem Młodych Artystów i Naukowców oraz awangardową Galerią Krzywe Koło w Warszawie. W roku 1965 był jednym z inicjatorów założenia galerii Foksal.

Już wczesne prace Stażewskiego o kubizujących formach przejawiają silne tendencje awangardowe. Późniejsza, konstruktywistyczna faza twórczości wyraźnie zainspirowana została teorią unizmu głoszoną przez Władysława Strzemińskiego. Przejawiała się ona w m.in. fakturowym zróżnicowaniu pól monochromatycznego płótna. Architektoniczne kompozycje Strzemińskiego dały początek pracom poddającym analizie relacje figury i tła. Stopniowo abstrakcyjne obrazy uwolniły się z rygorów konstrukcyjnych na rzecz czystych plam barwnych uniezależnionych od dynamicznych linii. Następnie w twórczości artysty skrystalizował się nurt figuratywny, obfitujący w pejzaże, portrety i martwe natury. Z kolei prace z późnego okresu wpisują się w ramy abstrakcji geometrycznej, wyrażając przekonania artysty o uniwersalizmie geometrii.

Istotne miejsce w twórczości Stażewskiego zajmują reliefy, którym poświęcił wiele lat swojej działalności artystycznej. Początkowo budowane były z elementów nawiązujących do form organicznych, tworzących luźne struktury o intensywnej kolorystyce i efektach optycznej wibracji. Z czasem w pracach uwidacznia się silna fascynacja bielą powiązana z rozważaniami na temat neutralności formy. W późniejszym okresie powstają także wielowymiarowe reliefy miedziane a także malowane reliefy charakteryzujące się występowaniem nieoczekiwanych zakłóceń zasad rytmu geometrycznych układów.

Currently available

No works currently available. Write to us if you are looking for works by this artist.

Archive lots

from Polski Dom Aukcyjny auctions