Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
Artists

Karol Wierusz-Kowalski

1869–1953

Available
0
In the archive
2
Karol Wierusz-Kowalski, Scena rodzajowaScena rodzajowa

About the artist

Polski malarz związany ze „szkołą monachijską”, wykształcony w Warszawie, Krakowie i w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, twórca realistycznych scen jeździeckich, zimowych pejzaży i nastrojowych kompozycji rodzajowych.

Naukę rysunku rozpoczął wcześnie w Warszawie, u Ksawerego Pillatiego i Józefa Ryszkiewicza, a następnie kontynuował w Krakowie u Juliusza i Wojciecha Kossaków, pozostając w bliskim kręgu polskiego malarstwa konnego. Po maturze wyjechał do Monachium, gdzie uczył się w prywatnej szkole Stanisława Grocholskiego i Wacława Szymanowskiego, a potem studiował w monachijskiej Akademii u Gabriela Hackla. Był członkiem „szkoły monachijskiej” oraz Monachijskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych. Regularnie wystawiał prace w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie i w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, a w okresie międzywojennym prowadził własny salon sztuki w Poznaniu. Jednocześnie aktywnie angażował się w życie publiczne – jako żołnierz Legionów Polskich i Wojska Polskiego oraz działacz społeczny, odznaczony Krzyżem Niepodległości.

Twórczość Wierusz-Kowalskiego wyrasta z monachijskiego realizmu i rodzinnej tradycji Alfreda Wierusza-Kowalskiego, ale z czasem nabiera własnego tonu. Artysta malował przede wszystkim sceny z jeźdźcami, zaprzęgami konnymi, wyścigami sań, polowaniami i samotnymi wilkami na tle rozległych, często zimowych pejzaży, a także sceny z życia wsi i małych miasteczek na wschodnich rubieżach dawnej Polski. Charakterystyczne są dynamiczne układy koni i sań, wyczucie ruchu, dbałość o realia stroju i zaprzęgu, a zarazem nastrojowe, barwne pejzaże o przytłumionej gamie. Malował głównie w technice olejnej, stopniowo odchodząc od dosłowności na rzecz bardziej malarskiego, atmosferycznego ujęcia krajobrazu. Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Zachęty Narodowej Galerii Sztuki oraz kolekcjach muzealnych i prywatnych w Polsce.

Jednym z najbardziej znanych epizodów z jego życia jest anegdota z monachijskiej pracowni: artysta miał w obcesowy sposób zabronić wejścia do atelier samemu regentowi Bawarii, księciu Luitpoldowi, sądząc, że ma do czynienia jedynie z kandydatem na modela. Ten incydent dobrze oddaje charakter Wierusz-Kowalskiego – niezależnego, skupionego na pracy i mało skłonnego do dworskich konwencji. Z kolei lata spędzone w majątku w Posadzie, gdzie zarządzał gospodarstwem i prowadził hodowlę koni, przełożyły się na wyjątkowo pewne studium końskiej anatomii: w jego obrazach każdy koń ma własny temperament, chód i „charakter”.

Na rynku sztuki prace Karola Wierusz-Kowalskiego zajmują stabilne miejsce w segmencie poszukiwanego malarstwa monachijskiego. Jego obrazy – zwłaszcza sceny zimowe z saniami, polowania i kompozycje z zaprzęgami – regularnie pojawiają się na aukcjach w Polsce. Dla kolekcjonerów stanowią atrakcyjną propozycję: łączą rozpoznawalny styl „szkoły monachijskiej” z silnym, lokalnym kolorytem dawnej wsi i kresowych pejzaży.

Currently available

No works currently available. Write to us if you are looking for works by this artist.

Archive lots

from Polski Dom Aukcyjny auctions